Moet ik mijn baas vertellen dat ik hoogsensitief ben?

Moet ik mijn werkgever vertellen dat ik hoogsensitief ben? Deze vraag hoort Pieter vaker, nu steeds meer werknemers ontdekken dat ze hoogsensitief zijn. Uit eigen ervaring weet hij voor welk dilemma je in zo’n geval staat. Wat kun je beter doen: verzwijgen of vertellen?

Laat ik allereerst zeggen: niets moet. Je bepaalt zelf wat je over jezelf vertelt aan je werkgever en collega’s. Zoals je ook niet verplicht bent om uitspraken te doen over je seksuele voorkeur of kinderwens, hoef jij ook niet te vertellen dat je hoogsensitief bent. Het antwoord op de vraag ‘Moet ik mijn werkgever vertellen dat ik hoogsensitief ben?’ luidt dus simpelweg: nee. Maar dan dringt zich gelijk een andere vraag op: ‘Is het nuttig om mijn werkgever te vertellen dat ik hoogsensitief ben?’. Laten we die vraag gelijk beantwoorden.

Hoogsensitiviteit heeft invloed
Ongeveer twintig procent van alle mensen – en dus ook werknemers – is hoogsensitief. Hun hersenen verwerken zintuiglijke prikkels dieper. Het voordeel daarvan is dat je buitengewoon veel informatie oppikt en verwerkt. De keerzijde: in drukke omgevingen kunnen prikkels al snel te veel worden. Je raakt dan overprikkeld. Als dit maar vaak genoeg gebeurt, is de kans op burn out groot. Hoogsensitiviteit heeft dus onmiskenbaar invloed op je functioneren. Zowel in goede als slechte zin. Het zou dus zeker nuttig zijn als je werkgever op de hoogte is van je eigenschap. Dan kan hij je hoogsensitieve kwaliteiten optimaal benutten en daarnaast maatregelen nemen om te voorkomen dat je snel overprikkeld raakt. Maar wacht nog even voordat je naar je leidinggevende stapt met de mededeling dat je hoogsensitief bent. Hoewel het nuttig is dat je werkgever weet van je eigenschap, wil dat nog niet zeggen dat het ook verstandig is om dit te vertellen.

Waarom je beter NIET kunt vertellen dat je hoogsensitief bent
Nederland en België tellen samen zo’n vijf miljoen hoogsensitieve personen. Slechts een klein deel daarvan is zich op dit moment bewust van de eigenschap. En een nóg kleiner deel komt er ook openlijk voor uit. Dat is niet voor niets: aan hoogsensitiviteit kleven in onze cultuur allerlei vooroordelen. ‘Gevoelige’ mensen zouden ‘aanstellers’ zijn, ‘overemotioneel’ of ‘ongeschikt’ voor verantwoordelijke banen. Daar is niets waar (uit onderzoek bij een IT-bedrijf in India blijkt dat managers zelfs meer tevreden zijn over hoogsensitieve werknemers dan over niet-hoogsensitieve werknemers), maar het is wel het beeld dat mensen bij hoogsensitiviteit hebben.

Je zou misschien kunnen zeggen dat het niet verstandig is om te vertellen…

Wie openlijk voor z’n hoogsensitief-zijn uitkomt, kan dus verwachten dat leidinggevenden en collega’s reageren met een mengeling van spot, medelijden en onbegrip. Je zou dus kunnen zeggen dat het niet verstandig is om je werkgever te vertellen dat je hoogsensitief bent. In zo’n geval kun je beter vertellen wat je kwaliteiten en behoeften zijn, zonder het woord ‘hoogsensitiviteit’ daarbij te noemen. Zeg bijvoorbeeld: ‘Ik ben heel goed in het inschatten van kansen en bedreigingen.’ En: ‘Ik zou zoveel meer werk kunnen afkrijgen op een dag als ik wat vaker kan thuiswerken.’

Waarom je beter WEL kunt vertellen dat je hoogsensitief bent
Maar wacht: ik ga nu iets heel geks zeggen. Ik zou je ter overweging willen geven om wel aan je werkgever te vertellen dat je hoogsensitief bent. Je denkt nu vast: ‘Ja daag! Ik ga mijn carrière niet op het spel zetten. Straks vinden ze me nog raar of verlies ik mijn baan!’ Dat begrijp ik heel goed. Toch zou het verstandig kunnen zijn om open en eerlijk over je eigenschap te praten.

Er is geen reden dat mensen en organisaties er geheimzinnig over doen

Waarom? Zoals gezegd kleven er aan hoogsensitiviteit vele vooroordelen. Op de werkvloer praten we er daarom niet makkelijk over. Zeker onder mannen is het taboe om te zeggen dat je hoogsensitief bent: anderen zouden je wel eens een ‘watje’ kunnen vinden. Maar zoals we hebben gezien is hoogsensitiviteit een veelvoorkomende en alledaagse eigenschap, die in vele gevallen zelfs voordeel oplevert. Er is dus absoluut geen reden dat mensen en organisaties er zo geheimzinnig over doen. Natuurlijk kun je wachten tot je werkgever uit zichzelf het licht ziet en rekening houdt met hoogsensitieve medewerkers, maar de kans dat dit gebeurt is zeer klein. Waarom zou-ie ook? Hij heeft toch immers geen hoogsensitieve werknemers in z’n organisatie rondlopen? Dat wil zeggen: hij heeft nog nooit iemand horen zeggen dat-ie hoogsensitief is… En zo blijft de vicieuze cirkel in stand.

Het einde van een taboe
We moeten het stilzwijgen dus doorbreken. En ik geef toe: dat is niet voor iedereen makkelijk. Misschien werk je in een organisatie waarin je toch al niet te veel van jezelf mag laten zien. In dat geval is het wellicht verstandig om je mond te houden (al vraag ik me ook af of je niet beter op zoek kunt gaan naar een baan waarin je meer jezelf kunt zijn). Zoals gezegd: niets moet. Jij bepaalt zelf wat je over je persoon vertelt.

Hoe gaaf zou het zijn als er in elke organisatie mensen voor hun hoogsensitiviteit uitkomen?

Maar hoe gaaf zou het zijn als er straks in elke organisatie een paar mensen rondlopen die voor hun hoogsensitiviteit uitkomen? Ik bedoel daarmee niet dat deze mensen hun collega’s trakteren op eindeloze verhalen over hoe het is om hoogsensitief te zijn. Geloof me, zelfs ik doe dat niet (daarvoor heb ik mijn boek, blogs en lezingen). Nee, ik heb het over mensen die, als de situatie erom vraagt, eerlijk durven zijn over hun hoogsensitieve eigenschap, met alle kwaliteiten en behoeften die daarbij horen. Daarmee wordt hoogsensitiviteit op het werk zichtbaar en dus normaal. Dat is niet alleen een pluspunt voor hoogsensitieve werknemers, maar ook voor hun werkgever (want meer productiviteit) en hun collega’s (want meer onderling begrip).

Pieter Offermans is auteur, blogger en hoogsensitief werknemer en schreef het boek De Hoogsensitieve Werknemer. Pieter schrijft op zijn website en voor STRESSED OUT over hoogsensitiviteit en werk.

VERDER LEZEN: JA, HOOGSENSITIVITEIT BESTAAT. KLAAR NOU, ZEGT PIETER.

Ben jij hoogsensitief, en weten ze het op je werk? Praat erover mee op onze Facebookpagina!