Werkstress is een veelkoppig monster – en toch is er een oplossing

Werkstress is een vrij vaag begrip. Wat is het nou precies? Te veel werkdruk? Buitensluitende collega’s? Een baan net boven of juist onder je macht? Of een combinatie van alle bovenstaande dingen? Het is een veelkoppig monster. En tóch is er een oplossing.

Ik was weleens benieuwd hoeveel werkstress ik zelf eigenlijk heb. Op checkjewerkstress vulde ik de test in. ‘Lage werkstress’, was het oordeel. Best knap. Ik werk namelijk meer dan zestig uur per week, heb een buitengewoon ruime (en hier en daar wat vage) taakomschrijving, reis soms enorm ver, en werk onder behoorlijk wat druk. Allemaal dingen waar je stress van kunt krijgen. Toch ervaar ik die dus blijkbaar nauwelijks, zegt de test. Klopt.

Er is niet één werkstress. Er kunnen duizend vormen zijn. En allerlei combinaties

Er zijn tijden geweest dat er weinig druk lag op mijn productiviteit, maar politiek gekonkel op de werkvloer des te stressverhogender was. Andersom heb ik weleens gewerkt met geweldige collega’s bij een leuk bedrijf, maar was er een bepaalde productiviteitsdruk die niet het beste in mij naar boven haalde. Ook heb ik weleens een baan gehad waar ik meer uit kon en wilde halen – maar ik die mogelijkheid niet kreeg. Zo heb je allerlei variabelen en combinaties die kunnen zorgen voor werkstress. Er is niet één werkstress. Er kunnen duizend vormen zijn. En allerlei combinaties.

Oprechte vervulling
Tegenwoordig heb ik een baan die anderen wellicht als stressvol zouden omschrijven. Maar stress, daar heb ik dus niet of nauwelijks last van. Ik bedoel: soms ervaar ik heus wel druk. En nee, heus niet alles is leuk. Maar ik ben bereid om eventuele dingen die me moeite kosten of die soms ronduit vervelend zijn te doorstaan omdat dit werk oprecht is wat me vervulling geeft. De prijs (of prijzen) die ik ervoor moet betalen, betaal ik met liefde. Komen we terug bij de vraag. Is er een oplossing voor werkstress? Nee en ja. Nee, er is geen receptje dat alles snel beter maakt. Een pilletje tegen alle kwalen. Ik schreef al eerder dat we te makkelijk denken dat er een makkelijke oplossing is voor stress. Die is er niet. Maar toch… toch is er licht dat gloort aan het einde van de tunnel der werkstress.

Je gezien voelen. Dat maakt het verschil.

Daar ligt – even tussendoor – zo bezien natuurlijk een prachtrol voor de werkgever. Ziet die zijn medewerker wel écht? Voelt hij of zij wel aan of een werknemer zich verveelt, wil doorgroeien, moeite heeft met de workload of niet op zijn plek zit op een bepaalde afdeling? Maar… laten we ook niet je eigen verantwoordelijkheid uitvlakken. Sterker nog: deze maakt pas écht het verschil. Zie jíj jezelf wel?

Omdat het zo hoorde
Waar heb jij behoefte aan, kan daaraan worden voldaan op deze werkplek? Of zit je ergens anders of in een heel andere hoedanigheid misschien beter op je plaats? Zo kwam ik er na behoorlijk wat soulsearching bijvoorbeeld achter dat echt ergens in dienst werken voor mij geen houdbare methode is. Ik heb me er lang tegen verzet, omdat ik vond dat ‘ergens werken’ nu eenmaal zo hoorde. Terwijl ik veel beter op mijn plek ben als ik veel verschillende dingen doe, ik heb veel uitdaging en afwisseling nodig. Ook vond ik niks fijner dan nadenken over dingen ‘nog beter maken’, wat op sommige werkplekken tot wrijving leidde. De consequentie van beide aspecten was in eerste instantie dat ik ging freelancen (en voor dat ‘beter maken’ juist goed word betaald), maar sinds enige tijd STRESSED OUT. Ik ben nog nooit zo gelukkig geweest.

Jezelf echt zien en daar consequenties aan verbinden, dat kan gevolgen hebben

Jezelf echt zien en daar consequenties aan verbinden om zo je werkstress te verminderen, kan gevolgen hebben. Het vereist moed. Als freelancer ben je bijvoorbeeld nooit zeker van werk, kun je daarmee leven? (Overigens heb ik zelf nog nooit een dag niet gewerkt sinds ik voor mezelf ben begonnen, sommige ‘angsten’ zijn dus vooral projecties’) Dat is maar een voorbeeldje, maar alles heeft inderdaad een prijs. Wil jij nooit meer buiten de deur werken? Dat heeft een consequentie. Juist vast op kantoor? Ook dat heeft een consequentie. Wat is zó belangrijk voor jou dat je bereid bent eventuele ‘kosten’ te dragen?

LEES OOK: NOOIT MEER MOETEN WERKEN? HOE DAN?!

Geld in het laatje
Op een artikel dat ik ooit schreef over het feit dat ik nauwelijks werkstress ervaar kreeg ik destijds een reactie: ‘Ja, makkelijk praten. We kunnen niet allemaal zomaar onze baan opzeggen, er moet ook nog geld in het laatje!’ Helemaal mee eens, je moet natuurlijk wel kunnen leven. Maar dat betekent niet dat je niet zelf ook verantwoordelijk bent voor je werkgeluk (mits je bereid bent die verantwoordelijkheid te dragen). Je hóeft niet meteen je baan op te zeggen, je kunt ook langzaam en gedegen richting je doel bewegen. Lees ook – vooral de eerste alinea van – dit artikel van Ben Tiggelaar in NRC over innoveren als individu. Zie jezelf. Dat is toch wel het minste wat je kunt doen. Dan heb je in elk geval een leidraad. Een leidraad richting minder werkstress. En meer werkgeluk. Gun jij jezelf dat?

(Foto: McKenzie Martin/Unsplash}

LEES DOOR: IS ‘LEUK WERK’ HEBBEN GOED GENOEG? OF… NIET?